ترفندهای کاهش مصرف رم در گوگل کروم؛ مهار غول تشنه‌ی حافظه

اگر در حین گشت‌وگذار در وب با تنها چند تب باز، فن لپ‌تاپتان با حداکثر سرعت به کار می‌افتد یا جابه‌جایی بین صفحات با تأخیرهای آزاردهنده همراه است، بدانید که تنها نیستید. بسیاری از کاربران با مشکل مصرف بالای رم در مرورگر گوگل کروم مواجه هستند.

با‌این‌حال، این مشکل غیرقابل حل نیست. گوگل در به‌روزرسانی‌های اخیر، ویژگی‌هایی مانند Memory Saver و Performance Mode را معرفی کرده تا مصرف رم را مدیریت کند. علاوه‌بر‌این، ترفندهای عملی دیگری نیز وجود دارد که می‌تواند بار روی سخت‌افزار شما را کاهش دهد.

در این مقاله، مجموعه‌ای از راهکارهای ساده تا پیشرفته را برای بهینه‌سازی گوگل کروم و آزادسازی فضای رم بررسی می‌کنیم.

با استفاده از برخی قابلیت‌های داخلی کروم می‌توان مصرف منابع این مرورگر را بهتر مدیریت کرد:

تب‌های باز حتی زمانی که مشاهده نمی‌شوند، کدهای جاوااسکریپت سنگینی را در پس‌زمینه پردازش می‌کنند. قابلیت Memory Saver با شناسایی هوشمند تب‌های غیرفعال، وضعیت آن‌ها را فریز (Freeze) کرده و به حالت خواب می‌برد. این فرآیند باعث می‌شود فضای رم بلافاصله برای فعالیت‌های جاری شما آزاد شود. برای فعال‌سازی این قابلیت مراحل زیر را طی کنید:

• روی آیکون سه‌نقطه در گوشه بالای مرورگر کلیک کنید.
• وارد بخش Settings شوید.
• از منوی سمت چپ، گزینه Performance را انتخاب کنید.
• سوئیچ گزینه‌ی Memory Saver را در حالت روشن قرار دهید.

اگر سیستم شما با کمبود شدید منابع مواجه است، می‌توانید حالت این قابلیت را روی Maximum قرار دهید تا کروم با سخت‌گیری بیشتری تب‌ها را غیرفعال کند. حالت Moderate تعادل مناسبی بین کارایی و سرعت بازخوانی تب‌ها ایجاد می‌کند.

کروم به‌صورت پیش‌فرض سعی می‌کند لینک‌هایی را که احتمال دارد روی آن‌ها کلیک کنید، پیش‌بینی و قبل از درخواست شما بارگذاری کند. این ویژگی در سیستم‌های قدرتمند سرعت را بالا می‌برد، اما در سیستم‌های کم‌رم باعث هدررفت منابع برای صفحاتی می‌شود که شاید هرگز نبینید.

• به بخش Settings و سپس Performance بروید.
• گزینه‌ی Preload pages را پیدا کنید.
• این قابلیت را غیرفعال کنید تا منابع سیستم فقط صرف صفحاتی شود که واقعاً باز می‌کنید.

اضافه شدن مدل‌های هوش مصنوعی به هسته‌ی کروم، قابلیت‌های مدرنی را ارائه می‌دهد اما این قابلیت‌ها نیازمند تخصیص منابع سخت‌افزاری قابل‌توجهی هستند.

گوگل با افزودن مدل‌ هوش مصنوعی Gemini Nano به کروم، قابلیت‌های هوشمندی مانند خلاصه‌سازی و بازنویسی متن را به صورت محلی فراهم کرده است.

این مدل در سیستم‌های دارای GPU قدرتمند، روی حافظه‌ی گرافیکی اجرا می‌شود و رم را کمتر درگیر می‌کند؛ اما در دستگاه‌های بدون گرافیک مجزا، به CPU و رم سیستم متکی می‌شود و می‌تواند تا چند گیگابایت رم را اشغال کند. به همین دلیل، روی لپ‌تاپ‌های معمولی باعث افت شدید عملکرد می‌شود و غیرفعال کردن آن‌ها توصیه می‌شود.

• در نوار آدرس عبارت chrome://flags را تایپ کنید و اینتر بزنید.
• عبارات زیر را در کادر جست‌وجو وارد کرده و وضعیت تمام آن‌ها را روی Disabled قرار دهید:

• پس از تغییر وضعیت، مرورگر را با دکمه Relaunch ریستارت کنید.

برای اطمینان از حذف کامل مدل، می‌توانید مراحل زیر را دنبال کنید:

• عبارت chrome://chrome-urls را در نوار آدرس وارد کنید.
• گزینه‌ی Enable internal debugging pages را فعال کنید.
• عبارت chrome://on-device-internals را در نوار آدرس وارد کنید.
• وارد تب Model Status شوید.

به‌صورت پیش‌فرض، هسته‌ی کروم حتی پس از بستن تمام پنجره‌های مرورگر، در پس‌زمینه فعال می‌ماند تا در اجرای بعدی سریع‌تر باز شود. این ویژگی برای سیستم‌های کم‌رم مناسب نیست، زیرا حافظه را بیهوده اشغال نگه می‌دارد.

• به مسیر Settings بروید.
• گزینه System را انتخاب کنید.
• گزینه‌ی Continue running background apps when Google Chrome is closed را غیرفعال کنید.

با انجام این کار، هر بار که مرورگر را می‌بندید، تمام منابع اشغال‌شده توسط آن به‌طور کامل آزاد می‌شوند.

گاهی اوقات مشکل اصلی از خودِ مرورگر نیست، بلکه انباشت افزونه‌های فراموش‌شده یا مدیریت نادرست تب‌ها باعث کندی می‌شود.

یکی از مؤثرترین روش‌ها برای کاهش مصرف رم، جلوگیری از اجرای خودکار افزونه‌ها روی تمام صفحات وب است. اکثر افزونه‌ها به‌صورت پیش‌فرض روی تمام سایت‌ها اجرا می‌شوند و کدهای خود را تزریق می‌کنند.

• در نوار آدرس عبارت chrome://extensions را وارد کنید.
• روی دکمه‌ی Details در کارت مربوط به هر افزونه کلیک کنید.
• در بخش Site access، گزینه را از On all sites به On click تغییر دهید.

با این تغییر، افزونه در حالت خواب باقی می‌ماند و تنها زمانی که روی آیکون آن کلیک کنید، فعال می‌شود و منابع سیستم را مصرف می‌کند.

کروم دارای یک تسک منیجر (Task Manager) داخلی است که دقیقاً نشان می‌دهد کدام بخش بیشترین فشار را به سیستم وارد می‌کند.

• کلیدهای ترکیبی Shift + Esc را فشار دهید.
• روی ستون Memory footprint کلیک کنید تا موارد بر اساس مصرف رم مرتب شوند.
• افزونه‌هایی را که مصرف غیرعادی (مثلاً بالای ۵۰۰ مگابایت) دارند شناسایی کنید.

اگر با افزونه‌ای مواجه شدید که مصرف بسیار بالایی دارد، بهتر است آن را حذف کرده و از جایگزین‌های سبک‌تر استفاده کنید. برای مثال، استفاده از uBlock Origin معمولاً گزینه‌ی بهینه‌تری نسبت به مسدودکننده‌های تبلیغاتی قدیمی و سنگین است.

رفتار کاربر در وب‌گردی تأثیری به‌مراتب بیشتر از تنظیمات نرم‌افزاری دارد. با جایگزینی چند عادت ساده، می‌توانید بدون هزینه‌ی سخت‌افزاری کارایی سیستم را افزایش دهید.

گوگل کروم قابلیتی دارد که با نگه‌داشتن نشانگر ماوس روی هر تب، میزان رم مصرفی آن را نمایش می‌دهد. این ویژگی به شما کمک می‌کند تا به‌سرعت تب‌های سنگین را شناسایی کنید.

• ماوس را روی عنوان تب‌ها نگه دارید تا کادر کوچک اطلاعات ظاهر شود.
• اگر این اطلاعات را نمی‌بینید، به مسیر Settings > Appearance بروید.
• گزینه‌ی Show tab memory usage را فعال کنید.

با دیدن اعداد واقعی مصرف رم، راحت‌تر می‌توانید تصمیم بگیرید کدام تب‌ها را ببندید.

بسیاری از کاربران عادت دارند تب‌ها را «محض احتیاط» باز نگه دارند. هر تب باز، حتی در حالت بیکار، مقداری از رم را اشغال می‌کند. در مقابل، یک بوک‌مارک دقیقاً «صفر درصد» از منابع سیستم را مصرف می‌کند.

برای مدیریت بهتر، هر زمان که کارتان با صفحه‌ای تمام شد اما احتمال می‌دهید بعداً به آن نیاز داشته باشید، از کلید میان‌بر Ctrl + D استفاده کنید. با این کار صفحه ذخیره می‌شود و می‌توانید با خیال راحت تب را ببندید.

هر پروفایل (User Profile) در کروم، مانند یک نمونه‌ی مستقل از مرورگر عمل می‌کند و منابع جداگانه‌ای از رم و پردازنده را می‌طلبد.

اگر برای کارهای سنگین (مانند ترید یا توسعه وب) پروفایل جداگانه‌ای دارید، هنگام استفاده از آن سعی کنید پروفایل‌های شخصی یا تفریحی را کاملاً ببندید. باز بودن هم‌زمان چند پروفایل، فشار مضاعفی به سخت‌افزار وارد می‌کند.

اگر با وجود تمام روش‌های بالا همچنان با کندی مواجه هستید، ممکن است مشکل ریشه‌ای‌تر باشد یا نیاز به تنظیمات در سطح سیستم‌عامل داشته باشید.

تم‌های گرافیکی متحرک و سنگین می‌توانند مقدار قابل‌توجهی از رم و پردازنده گرافیکی را درگیر کنند. بازگشت به حالت پیش‌فرض می‌تواند به سبک‌تر شدن رابط کاربری کمک کند.

• به بخش Appearance در تنظیمات بروید.
• روی گزینه‌ی Reset to default کلیک کنید.

بسیاری از مشکلات موسوم به «نشت حافظه» (Memory Leak) ممکن است ناشی از فایل‌های موقت خراب یا تنظیمات اشتباه باشد. به‌عنوان آخرین راهکار، می‌توانید تنظیمات کروم را بازنشانی کنید.

• به بخش Reset settings در تنظیمات بروید.
• گزینه‌ی Restore settings را انتخاب کنید.

گاهی گلوگاه اصلی، بستر سیستم‌عامل است و کروم صرفاً قربانی محدودیت‌های آن می‌شود. بررسی تنظیمات زیر می‌تواند کمک‌کننده باشد:

• در ویندوز: مطمئن شوید که Page File (حافظه مجازی) روی حالت System Managed تنظیم شده است تا ویندوز بتواند در صورت پر شدن رم، از فضای هارد دیسک کمک بگیرد. برای آشنایی بیشتر با آن مقاله‌ی Page File در ویندوز چیست را مطالعه کنید.
• در مک‌او‌اس: در Activity Monitor نمودار فشار حافظه (Memory Pressure) را چک کنید و مطمئن شوید قابلیت App Nap فعال است.
• در لینوکس: تنظیم عدد Swappiness بین ۴۰ تا ۸۰ می‌تواند تعادل مناسبی بین استفاده از رم و فضای Swap ایجاد کند و از فریز شدن مرورگر جلوگیری نماید.

وحید دیّانی

بهترین روش‌ها برای آزادسازی رم در کامپیوترهای ویندوزی

مطالعه '8

هدف این راهنما خالی‌کردن وسواس‌گونه‌ی حافظه نیست؛ زیرا رمِ بلااستفاده در عمل بخشی از توان هدررفته‌ی سیستم محسوب می‌شود. هدف اصلی، مهار مصرف بی‌رویه‌ی گوگل کروم و جلوگیری از اشغال رم توسط تب‌ها، افزونه‌ها و پردازش‌هایی است که هیچ نقشی در تجربه‌ی فعلی وب‌گردی شما ندارند، تا حافظه‌ی سیستم دقیقاً در جایی مصرف شود که بیشترین تأثیر را بر سرعت، پایداری و روانی کار دارد.