قبل از خرید یا اجاره ملک، ۹ شگرد رایج کلاهبرداری ملکی را بشناسید
بازار املاک بهدلیل حجم بالای پول و پیچیدگیهای حقوقی، یکی از جذابترین حوزهها برای کلاهبرداران است. بسیاری از افراد هنگام خرید، فروش یا اجاره ملک، بهدلیل اعتماد بیش از حد، ناآگاهی از قوانین یا عجله برای انجام معامله، در دام روشهایی میافتند که در ظاهر کاملاً قانونی و عادی به نظر میرسند.
شناخت دقیق شیوههای رایج کلاهبرداری ملکی، اولین و مهمترین قدم برای پیشگیری است. وقتی بدانید کلاهبرداران دقیقاً چگونه عمل میکنند، نشانههای خطر را زودتر تشخیص میدهید و قبل از امضای هر قراردادی، با دقت و آگاهی بیشتری تصمیم میگیرید.
۱. فروش یک ملک به چند نفر
در این روش، فرد سودجو یک ملک را با قولنامههای جداگانه به چند خریدار میفروشد. معمولاً با دریافت بیعانه از هر نفر، زمان انتقال سند را به تعویق میاندازد و قبل از مشخص شدن موضوع، متواری میشود. این اتفاق بیشتر در معاملات و املاکی که سند رسمی ندارند، رخ میدهد.
پیش از انجام معاملات ملکی، از وضعیت سند استعلام رسمی بگیرید
اگر قصد خرید ملک را دارید فقط با سند رسمی و در دفترخانه معامله کنید، از ثبت قرارداد و دریافت کد رهگیری مطمئن شوید و قبل از پرداخت بیعانه استعلام مالکیت بگیرید.
۲. جعل سند مالکیت
کلاهبردار با استفاده از سند جعلی یا دستکاریشده، خود را مالک معرفی میکند و ملک را میفروشد یا رهن میدهد. گاهی حتی مدارک هویتی جعلی هم ارائه میدهد. اگر اصالت سند از طریق استعلام رسمی بررسی نشود، تشخیص این نوع کلاهبرداری دشوار خواهد بود. برای آشنایی با نحوهی استعلام رسمی سند ملکی مقالهی راهنمای کامل استعلام آنلاین سند ملک برای معاملهای امن و مطمئن را مطالعه کنید.
ایجاد هرگونه تغییری در سند رسمی ملک توسط کلاهبرداران میتواند برایتان دردسرآفرین باشد
اگر خریدار هستید اصل سند را ببینید، اصالت آن را از اداره ثبت استعلام کنید و مشخصات مالک را با مدارک هویتی تطبیق دهید؛ به کپی یا تصویر اکتفا نکنید.
اگر فروشنده هستید نیز مدارک مالکیت و هویتی خود را در اختیار افراد ناشناس نگذارید و در صورت مفقودی سند فوراً اعلام رسمی کنید تا زمینه سوءاستفاده از بین برود.
۳. پیشفروش صوری ملک
در این شیوه، فردی بدون داشتن زمین یا مجوز ساخت، اقدام به پیشفروش واحدهای یک پروژه غیرواقعی میکند. در برخی موارد زمین وجود دارد؛ اما مجوز قانونی برای ساخت صادر نشده است. خریداران معمولاً به امید قیمت پایینتر، بدون بررسی مجوزها و قرارداد رسمی اقدام به پرداخت پول میکنند.
خریداران گاهی به امید خرید ملک با قیمت پایینتر در دام کلاهبرداران ملکی میافتند
اگر میخواهید ملکی را پیشخرید کنید به پروانه ساخت، سند زمین و مجوزهای قانونی ملک توجه کرده و قرارداد پیشفروش را فقط بهصورت رسمی در دفترخانه ثبت کنید.
۴. فروش ملک در رهن یا دارای بدهی
گاهی ملکی که در رهن بانک است یا بدهی سنگین دارد، بدون اطلاع خریدار معامله میشود. پس از پرداخت پول، خریدار متوجه میشود امکان انتقال سند وجود ندارد یا باید بدهی قابلتوجهی پرداخت کند. در چنین شرایطی استعلام وضعیت ثبتی ملک قبل از معامله ضروری است.
پیش از هرگونه اقدامی برای خرید ملک در رهن، نحوه و زمان فک رهن را بررسی کنید
اگر خریدار هستید، قبل از معامله وضعیت ثبتی ملک را استعلام کنید و اگر در رهن است، نحوه و زمان فک رهن را صریحاً در قرارداد قید کنید.
اگر فروشنده هستید نیز بدهیها و وضعیت رهن را پنهان نکنید و برای تسویه آن برنامه مشخص ارائه دهید، چون عدم شفافیت میتواند مسئولیت کیفری ایجاد کند.
۵. دریافت بیعانه و عدم پاسخگویی
در این روش، کلاهبردار با انتشار آگهی جذاب با قیمت پایینتر از عرف بازار، خریدار را ترغیب به پرداخت بیعانه بهصورت فوری کرده و بعد از واریز وجه، دیگر پاسخگو نیست. ارائهی قیمتهای غیرمنطقی میتواند یکی از مهمترین نشانههای هشدار باشد.
بهتر است پیش از بازدید حضوری و بررسی مدارک هیچ مبلغی پرداخت نکنید و به قیمتهای غیرواقعی حساس باشید.
۶. دستکاری در مفاد قرارداد ملکی
گاهی مشکل در ظاهر معامله نیست، بلکه در جزئیات قرارداد پنهان شده است. درج بندهای مبهم، حذف تعهدات فروشنده یا اضافه کردن شروط یکطرفه میتواند خریدار یا مستأجر را دچار خسارت جدی کند. توجه داشته باشید که در معاملات ملکی قرارداد باید با دقت خوانده شود و در صورت لزوم توسط مشاور حقوقی بررسی شود.
اگر بخشی از قرارداد مبهم است، قبل از امضا از فروشنده بخواهید آن را دقیق و شفاف در قرارداد قید کند
طرفین لازم است، قرارداد را خطبهخط بخوانند، بندهای مربوط به فسخ، خسارت و زمان تحویل را دقیق بررسی کنند و هیچ جای خالی باقی نگذارید. همچنین میتوانید در معاملات مهم، از مشاور حقوقی کمک بگیرید تا ابهام یا شرط یکطرفهای به ضرر شما باقی نماند.
۷. کلاهبرداری با ملک مشاع
ملک مشاع به ملکی گفته میشود که بیش از یک نفر در مالکیت آن سهیم هستند و هرکدام به نسبت سهم خود حق دارند. در چنین املاکی همهی مالکان در تصمیمگیریهای مرتبط با ملک نقش دارند و هیچکس بهتنهایی اختیار کامل بر کل ملک را ندارد.
یکی از شیوههای رایج سوءاستفاده در این حوزه زمانی رخ میدهد که یکی از شرکا بدون رضایت دیگران، اقدام به فروش کل ملک یا سهم سایر مالکان میکند. در حالی که هر فرد تنها مجاز به واگذاری سهم قانونی خود است، فروش بیش از آن میتواند مصداق فریب و کلاهبرداری باشد و مشکلات حقوقی جدی برای خریدار و سایر شرکا ایجاد کند.
توجه داشته باشید تنظیم قرارداد در دفترخانه یا با کد رهگیری، بررسی دقیق وکالتنامه و اطمینان از رضایت همه مالکان در املاک مشاع ضروری است.
۸. کلاهبرداری ازطریق دفاتر املاک جعلی
یکی از شیوههای رایج در کلاهبرداری ملکی، راهاندازی دفتر املاک صوری است. فرد سودجو با حضور در یک دفتر شیک در منطقهای معتبر و معرفی خود بهعنوان مشاور املاک، بدون داشتن مجوز قانونی شروع به فعالیت میکند و ملک را با قیمتهایی پایینتر از ارزش واقعی آن به شما نشان میدهد.
اطمینان از دفتر املاکی که میخواهید در آن خرید و فروش کنید یکی از مهمترین عوامل جلوگیری از کلاهبرداران است
این دسته از کلاهبرداران ملک را بهطور صوری به شخص معتمد خود منتقل کرده تا سند را در اختیار بگیرد و سپس همان ملک را به خریداران مختلف میفروشد. این دسته از کلاهبرداران همچنین میتوانند املاک نیمهساز را به چندین نفر بفروشند.
در هنگام مراجعه به دفاتر املاک برای خرید، فروش، رهن یا اجاره ملک حتماً از مجوز ثبت و مجوز فعالیت دفتر ملکی موردنظر مطمئن شوید و سپس اقدامات لازم برای معامله را انجام دهید.
۹. کلاهبرداری به روش انتقال مال غیر
اگر فروشنده در قرارداد خرید و فروش متعهد شود که در قبال مبلغ دریافتی، سند ملک را به نام خریدار منتقل کند اما عمداً آن را به نام شخص دیگری ثبت کند، مرتکب تخلف و جرم شده و میتواند بهعنوان کلاهبردار تحت پیگرد قرار گیرد.
وضعیت سند را از سامانه ثبت اسناد، استعلام بگیرید
همچنین در صورتی که فردی که سند به نام او منتقل شده از این اقدام غیرقانونی آگاه باشد و با علم به موضوع همکاری کرده باشد، او نیز در این جرم مسئولیت خواهد داشت و شریک در تخلف محسوب میشود.
اگر میخواهید در دام این دسته از کلاهبرداران نیفتید وضعیت سند را از سامانه ثبت اسناد، استعلام بگیرید. از فروشنده درخواست کنید که نسخهی اصلی سند رسمی را به شما نشان دهد و برای اطمینان بیشتر با یک مشاور حقوقی در زمینه املاک و مستغلات مشورت کنید.
از آنجایی که پیشگیری همیشه بهتر از درمان است به شما پیشنهاد میکنیم قبل از اینکه در دام کلاهبرداران ملکی بیفتید، تمام مدارک لازم را به دقت بررسی کرده و از اصالت ملکی که قصد خرید آن را دارید، اطمینان حاصل کنید و استعلام قانونی بگیرید.
آیا تابهحال در دام این دسته از کلاهبرداران افتادهاید؟ تجربیات خود را با ما و سایر کاربران زومیت به اشتراک بگذارید.